Ekran Bağımlılığı - Nomofobi ve çözümleri

Yeni bir bağımlılığınız oldu. Ama hiç te nur topu gibi değil.

Gün içinde telefonunuza kaç kez baktığınızı hiç düşündünüz mü?

Sabah uyanır uyanmaz elimize aldığımız, (ki bu bağımlılık için çok önemli bir kriterdir.) gün içinde sürekli kontrol ettiğimiz ve çoğu zaman farkında bile olmadan saatlerimizi harcadığımız ekranlar…

Telefon ve dijital ekranlar artık hayatımızın vazgeçilmez bir parçası gibi. Ancak bu durum, kontrol edilmediğinde “ekran bağımlılığı” dediğimiz bir probleme dönüşebiliyor.

Artık ekran bağımlılığı ve çözümleri için daha fazla düşünmemiz gerekiyor.

Ekran bağımlılığı, kişinin telefon, tablet, bilgisayar ya da televizyon karşısında geçirdiği süreyi kontrol edememesi ve bu durumun günlük yaşamını olumsuz etkilemeye başlamasıdır. Başta masum gibi görünen bu alışkanlık, zamanla uyku düzeninden sosyal ilişkilere kadar birçok alanı etkileyebilir.

Maalesef ülkemizde ekran süreleri Avrupa ortalamasının üzerinde.

Ve yine maalesef ki madde bağımlılığı kadar kötü fiziksel ve psikolojik etkileri olabiliyor.

Peki ekran bağımlılığı nasıl anlaşılır?

En sık karşılaşılan durumlar;

• Sürekli telefonu kontrol etme ihtiyacı,

• Sosyal medya olmadan huzursuzluk hissi,

• Ekran başında geçirilen sürenin fark edilmemesi ve buna rağmen bırakmakta zorlanmak.

  
  

Özellikle sabah kalkar kalkmaz telefona bakmak ve gün içinde “bir bakıp çıkacağım” diyerek saatlerin geçmesi oldukça tipiktir.

(Örneğin bu blog yazısını bağımlı bir arkadaşla yazıyorum, kendisi sabah uyandığında farkında olmadan sosyal medya içeriklerini bilinçsizce açıp kontrol ettiğini söylüyor.)

Fiziksel ve Psikolojik etkileri göz ardı edilmemeli!

Uzun süre ekran karşısında kalmak; boyun, sırt ve göz problemlerine yol açabilir.

Bunun yanı sıra hareketsiz yaşam tarzı da eklenince kas-iskelet sistemi şikayetleri kaçınılmaz hale gelir.

Bu nedenle boyun düzleşmesi ve kronik ağrılar son dönemde çok daha sık karşımıza çıkıyor.

Göz kuruluğu, bulanık görme ve baş ağrısı diğer negatif etkileri.

Ayrıca dikkat süresini azaltıp, unutkanlığı arttırdığını belirten yazılar mevcut.

Psikolojik etkileri ise düşündüğünüzden daha güçlü olabilir!

Sürekli bildirim kontrolü, dikkat dağınıklığına ve odaklanma problemlerine yol açabilir. Ayrıca sosyal medya kullanımı arttıkça, kişinin kendini başkalarıyla kıyaslaması da artar ve bu durum zamanla kaygı ve mutsuzluk hissini tetikleyebilir.

Ne yapabiliriz?

Ekranı tamamen bırakmak çoğu zaman gerçekçi değildir ama kontrol altına almak mümkündür.

Gün içinde ekran süresini fark etmek ve sınırlamak ilk adımdır.

• Bildirimleri kapatmak,

• Belirli saatlerde telefondan uzak durmak ve

• Özellikle uyumadan önce ekran kullanımını azaltmak oldukça etkili yöntemlerdir. Küçük ama sürdürülebilir değişiklikler, uzun vadede ciddi fark yaratır.

Teknoloji hayatı kolaylaştırmak için var.

Ancak kontrol sizden çıkıyorsa, bu noktada dengeyi yeniden kurmak gerekir.

Ekranla olan ilişkinizi gözden geçirmek, hem fiziksel hem de mental sağlığınız için önemli bir adımdır.